MASLAHAT VA TAVSIYALAR

XORIJIY DAVLATLARDA AYNIQSA O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI FUQAROLARINI AKSARIYATI MEHNAT FAOIYATINI AMALGA OSHIRAYOTGAN ROSSIYA FEDERATSIYASI HUDUDIDA MEHNAT FAOLIYATINI AMALGA OSHIRISH BILAN BOG`LIQ BO`LGAN JARAYONGA TAALUQLI MASLAHATLAR VA TAVSIYALAR

CHEGАRА PUNKTLARIDАN O`TAYOTGANINGIZDA QUYIDАGILАRGA E`TIBOR QARATING

CHEGARA PUNKTLARIDA QUYIDAGILAR TAQIQLANADI!

  — Chegara nazorati boʼlinmalari rahbarlarining ruxsatisiz foto va videotasvirga olish;

  — Uyali aloqa vositasidan foydalanish;

  — Davlat nazorati organlariga moddiy boylik taklif qilish;
  — Chegara punkti hududi yoki oʼtkazish boʼlimining xizmat binosiga oʼrnatilgan tartibni buzgan holda kirish;

  — Chegara punkti hududiga tegishli ruxsatnomalarsiz qurol, portlovchi moddalar va atrofdagilarning hayoti va salomatligi uchun xavf tugʼdiruvchi boshqa predmetlarni (moddalar) olib kirish (olib chiqish);

ROSSIYА FEDERАTSIYАSIGА KIRISH TАQIQI NIMАNI АNGLАTАDI VА U QАYSI IDORА TOMONIDАN QOʼYILАDI?

Taqiq Rossiya Federatsiyasining tegishli idoralari tomonidan chet davlat fuqarolariga nisbatan qonunbuzarlikka yoʼl qoʼyganliklari uchun qoʼllaniladigan maʼmuriy jazo koʼrinishidir.

Taqiqni Rossiya Federatsiyasining quyidagi davlat idoralari qoʼyishi mumkin, ular:

  • Ichki ishlar vazirligi (MVD);
  • Federal xavfsizlik xizmati (FSB);
  • Аdliya vazirligi (Ministerstvo yustitsii);
  • Isteʼmolchilar huquqi va inson manfaatlarini himoya qilish nazorati xizmati (Rospotrebnadzor).

ROSSIYАDA ISHLASH HUQUQINI BERUVCHI HUJJAT (PATENT) RASMIYLASHTIRISH

Patentni rasmiylashtirish uchun hujjatlarni Rossiya Federatsiyasiga kelgan vaqtdan boshlab 30 kungacha topshirish zarur, aks holda, 10000 dan 15000 rublgacha jarima to`lashga to`gʼri keladi.
Patentni rasmiylashtirish uchun quyidagi hujjatlar zarur:

  • 1. Ariza;
  • 2. Pasport;
  • 3. Pasportning notarial tasdiqlangan nusxasi;
  • 4. Migratsiya varaqasi;
  • 5. Tibbiy sug’urta polisi;
  • 6. Tibbiy ko’rik guvohnomasi;
  • 7. Rus tili, Rossiya tarixi va qonunchiligini bilish darajasi bo’yicha test natijalari;
  • 8. Chet el fuqarosining migratsion ro’yxatga qo’yilganligi to’g’risidagi hujjat;
  • 9. Patent uchun shaxsiy daromad solig’i to’langanligi to’g’rsidagi chek;
  • 10. 3×4 fotosurat;
  • 11. INN.

Patentni rasmiylashtirish vositachi firmalar tomonidan ham amalga oshirilishi mumkin. Bunda shuni yodda tutish kerakki, patent vositachi firmalar orqali rasmiylashtirilganda ham patent Rossiyada ishlamoqchi bo’lgan odamning shaxsan o’ziga topshiriladi. Agar vositachi firma patentni o’zi topshirsa, bilingki, ushbu patent qalbaki.
Patent muddati: Rossiyada ishlash uchun patent 1 oydan 12 oygacha bo’lgan muddatda beriladi. Ya’ni bitta patentga ega bo’lgan chet el fuqarosi qonuniy ravishda 1 yil ishlashi mumkin.
Patent har bir viloyat uchun alohida beriladi.
Patent uchun to`lov har bir to`langan ish oyi tugashiga 1 kun qolgunga qadar kechiktirilmasdan to`lanadi. To`lov o`z vaqtida amalga oshirilmasa, patent faoliyati to`xtaydi. To`lovni tasdiqlaydigan cheklarni albatta o`zingizda saqlang.

ROSSIYА FEDERАTSIYАSIGА KELGANINGIZDA ALBATTA TIBBIY SUG`URTA POLISINI RASMIYLASHTIRING

Chet ellik fuqarolar tibbiy sugʼurta polisi olishlari zarur!

Аgar Sizda polis bo`lmasa – Sizni chegaradan o`tkazmasliklari, jarimaga tortishlari yoki Rossiyadan chiqarib yuborishlari mumkin!

Tibbiy polis ikki xil bo`lishi mumkin:

    1. ITS(DMS) — (ixtiyoriy tibbiy sugʼurta)
    2. MTS (OMS) — (majburiy tibbiy sugʼurta, bepul rasmiylashtiriladi)

Rossiyada tez tibbiy yordam BEPUL ko`rsatiladi! Hatto Sizda tibbiy polis va hujjatlaringiz bo`lmasa ham, Sizga tez tibbiy yordam ko`rsatishlari shart!

TАQIQNI BEKOR QILISH MUMKINMI?

Ha, mumkin. Buning uchun quyidagi asoslar boʼlishi lozim:

    • a) Rossiya fuqarosi boʼlgan yaqin qarindoshingiz (ota-onangiz, turmush oʼrtogʼingiz, farzandingiz) boʼlsa;
    • b) Rossiyadagi oliy taʼlim muassasasining kunduzgi boʼlim tʼlabasi boʼlsangiz;
    • v) Rossiyada doimiy yashash maqomingiz boʼlsa;
    • g) zudlik bilan Rossiyada yoʼllanma orqali davolanishingiz kerak boʼlsa.

Ushbu asoslar bilan Sud yoki RF Ichki ishlar vazirligiga murojaat qilib, taqiqni yechish mumkin.

Diqqat: Migrantlarning ismi-shariflari baʼzi hollarda oʼxshash boʼlgani uchun yoki ayrim mutasaddilarning xatosi tufayli anglashilmovchilik bilan taqiq qoʼyilishi xolatlari ham uchraydi. Bunday hollarda, yuqoridagi asoslar boʼlmasa ham sud yki RF Ichki ishlar vazirligiga ariza yozib, taqiq yechiladi.

TURKIYADA ISHLASH UCHUN RUXSATNOМA

Turkiya hududida mehnat faoliyatini amalga oshirish uchun ishlashga ruxsatnoma zarur, ushbu hujjat Anqarada joylashgan Turkiya Mehnat va ijtimoiy ta’minot vazirligi tomonidan beriladi.

Ishlashga ruxsatnoma olish uchun buyurtmani ikki yo’l bilan berish mumkin:

  • bevosita Turkiya hududida bо’lgan holda yoki;
  • Turkiyaning О ‘zbekistondagi konsulligiga.

POLITSIYA BILАN MULOQOT

YODDА TUTING!
Hujjatlarni faqat oʼz vazifalarini bajarayotgan politsiya xodimlarigina tekshirishga xaqli. Bu xodimlarda maxsus koʼkrak nishoni (belgisi) boʼladi, nishonning raqamini eslab yoki yozib oling.
Rossiya Federatsiyasi hududida qiyin ahvolga tushib qolmaslik, noqonuniy xatti-harakatlarni amalga oshirganlikda ayblanmasligingiz uchun har doim oʼzingiz bilan birga quyidagi hujjatlarni olib yuring:

    • pasport;
    • migratsiya kartasi;
    • migratsiya roʼyxatiga turganingiz toʼgʼrisidagi xabarnoma varaqchasi;
    • ish patentingiz va patent uchun toʼlagan soliq cheklari;
    • ihtiyoriy tibbiy sugʼurta polisi (DMS) yoki majburiy tibbiy sugʼurta polisi (OMS).

Barcha hujjatlaringizning nusxasini chiqarib oling va ularni asl nusxasidan alohida saqlang. Аgar hujjatlaringizni yoʼqotib qoʼysangiz nusxalardan ularni qayta tiklash osonroq boʼladi.

Sizga murojaat qilganda, politsiyachi:

    • unvoni, lavozimi va ism-sharifini aytishi;
    • siz soʼrasangiz oʼzining politsiya guvohnomasini koʼrsatishi;
    • hujjatlaringizni tekshirishidan maqsadi nima ekanligini tushuntirishi kerak (“Politsiya toʼgʼrisida”gi qonunning 5-moddasi, 4-bandiga asosan).
    • Pora berish jinoyat ekanligini unutmang! Politsiyachiga pul bermang! Pora soʼrashsa 112 raqamiga qoʼngʼiroq qilib xabar bering!

Аgar Sizni politsiya xodimi qoʼlga olsa:
Siz telefon orqali suhbatlashish huquqiga egasiz (“Politsiya toʼgʼrisida”gi qonunning 14-moddasi, 7-bandiasosan).
Sizni hibsda ushlab turish toʼgʼrisida protokol tuziladi va protokolda:

    • protokolning sanasi, vaqti va joyi;
    • protokolni tuzgan politsiya xodimining lavozimi, ism-sharifi;
    • ushlangan shaxs toʼgʼrisidagi maʼlumotlar, ushlab turilgan kun, vaqt, joy va sababi koʼrsatiladi. (“Politsiya toʼgʼrisida”gi qonunning 14-moddasi, 14-bandiga asosan).

Hibsda ushlab turish toʼgʼrisidagi protokolni politsiya xodimi va Siz imzolashingiz lozim. Аgar siz protokolda yozilgan maʼlumot bilan rozi boʼlmasangiz, sababini koʼrsatib — “Protokol bilan rozi emasman”deb yozing!
Аgar Siz protokolni imzolashdan bosh tortsangiz, protokolda Sizning rad qilganingiz taʼkidlab yozib qoʼyiladi (“Politsiya toʼgʼrisida”gi qonunning 15-moddasi, 15-bandiga asosan). Ushbu protokolning nusxasini soʼrab olishni unutmang! Politsiya xodimi sizning iltimosingizga koʼra protokolning bir nusxasini sizga berishi kerak (“Politsiya toʼgʼrisida”gi qonunning 14-moddasi, 15-bandigaasosan).

Sud qarori chiqqunga qadar, Sizni 48 soatdan ortiq vaqt davomida politsiya boʼlimida ushlab turishlari mumkin emas. Siz advokat va rus tilini yaxshi bilmasangiz tarjimon soʼrashingiz mumkin. Politsiya xodimlari hujjatlaringizni jarima xaqiga kafolat sifatida olish huquqiga ega emaslar – bu noqonuniy hisoblanadi.
Metro stantsiyasiga kirishda yoki temir yoʼl stantsiyalarida terrorchilik xavfi borligi sababli, sizni maxsus ramkadan oʼtishingizni, yuklaringizni detektordan oʼtkazishingizni soʼrashlarimumkin. Ushbu harakatlar qonuniydir.

Аgar siz Rossiya Federatsiyasida jinoyat qurboni boʼlsangiz yoki jinoiy voqeaga guvoh boʼlsangiz, darhol politsiyaga murojaat qiling: shahar telefonidan-02, uyali aloqa telefonidan-102 yoki 112

Hurmatli yurtdoshlar huquqlaringiz poymol etilishiga yoʼl qoʼymang!

TURKIYADA MEHNAT QILISH TARTIBI

  • HET EL FUQAROLARI QANDAY QILIB TURKIYADA

    ISHLASH UCHUN RUXSAT OLISHI MUMKIN?

     

    Ishga ruxsat berish uchun mas’ul vakolatli organ mehnat va ijtimoiy xavfsizlik vazirligi hisoblanadi.

    Vazirlik darajasida ariza berish uchun, birinchi navbatda, Turkiya hududida ishlashni istagan shaxs ish beruvchini topishi kerak.

    Ish beruvchi bo’lmasa, ariza berish mumkin emas. Ariza berishning ikki yo’li mavjud.

    Birinchisi, mamlakat ichida ariza berish, ya’ni Turkiyadan, ikkinchisi chet eldan ariza berish, ya’ni xorijiy fuqaroning yashash joyidagi turk konsulligi orqali.

    1) Turkiyadan ariza berishda xorijiy fuqaro birinchi navbatda «yashash huquqi»ni olishni talab qiladi. Kamida 6 oy muddatga turistik yashash ruxsatisiz qabul qilgan chet el fuqarolari, ish beruvchi shaxsiy hujjatlar va hujjatlarni taqdim etish bilan vazirligi uchun murojaat qilish huquqiga ega.

    2) chet eldan ariza berishda «yashash huquqi» talab qilinmaydi. Chet el fuqarosi ish beruvchidan hujjatlarni taqdim etish bilan yashash joyidagi turk konsulligiga murojaat qilishi kerak.

    O’z navbatida, konsullik tegishli hujjatlarni Anqara mehnat vazirligiga yuboradi. Mehnat va ijtimoiy xavfsizlik vazirligiga ariza topshirishda hujjatlar ro’yxati va «kompaniya xodimlari» sifatida ishlashni istagan shaxslar uchun ruxsat olish jarayoni «uy xizmatchilari sifatida ishlash»uchun hujjatlar ro’yxatidan farq qiladi.

    Kompaniyaning asoschilari uchun ish ruxsatnomasi:

    «Chet el investitsiyalari to’g’risidagi qonun» ning qabul qilinishi bilan Turkiyadagi xorijiy fuqarolarni ochish yoki mavjud kompaniyalarda hamkorlik qilish tartibi soddalashtirildi.

    Biroq, firma yoki hamkorlikni ochish uchun ruxsat olish uchun etarli emas. Kompaniyada hamkorlik asosida ishlash uchun ruxsat olish uchun ushbu kompaniyaning belgilangan kapitali kamida 100.000 Turk lirasi (taxminan 57.000 AQSh dollari) va xorijiy fuqaroning aktsiyalarining ulushi kamida 40.000 TL (taxminan 23.000 AQSh dollari) bo’lishi kerak.

     Oxirgi shart-samaradorlik, ya’ni tegishli kompaniyaning faol tijorat faoliyati. Ish vizasi va Turkiyada ishlash. Ro’yxatga olish tartibi. Ish vizasi va ish ruxsatnomasi nima, chunki bu ta’riflar ko’pincha bir xil deb hisoblanadi. Ishlash uchun ruxsatnoma-bu Turkiya hududida ishlashga ruxsat beruvchi rasmiy hujjatdir. Ushbu hujjat Anqara shahrida joylashgan Turkiya mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi tomonidan beriladi. Chet ellik ishchining yashash joyidagi konsullik/Turkiya elchixonasi tomonidan berilgan ish vizasi, olingan ish ruxsatnomasi asosida.

    Ish ruxsatnomalarining turlari:

    1.  Mehnat shartnomasi yoki ish muddati qarab, muayyan holatda ma’lum bir kompaniya ishlash uchun muhtojlik Turkiya Respublikasi, xorijiy fuqaroning qolish uchun ruxsat muddati bo’lgan ikki tomonlama yoki ko’p tomonlama shartnomalar, nazarda tutilgan zid bo’lmagan hollarda ma’lum bir muddatga (ish izma Süreli) uchun mehnat ruxsat, hisobga mehnat bozorida vaziyatni, ish hayotida o’zgarishlar, bandlik sohasida kon’yunkturasining sanoat va iqtisodiy o’zgarishlarni olib, 1 yil maksimal beriladi.

    Vazirlik shaharlar, ma’muriy chegaralar yoki geografik hududlar asosida qabul qilingan shartlar bilan chegaralangan mehnat ruxsatnomasining amal qilish muddatini oshirishi yoki kamaytirishi mumkin. Bunday holda, vazirlik tegishli organlarni xabardor qilishi kerak. Bir yillik qonuniy mehnat faoliyati tugagandan so’ng, mehnat ruxsatnomasining amal qilish muddati «ikki yilgacha» uzaytirilishi mumkin, agar chet el fuqarosi bir xil ish joyida yoki o’sha korxonada ishlayotgan bo’lsa va bir xil ishni qilsa. Chet el fuqarosi shu ishni amalga oshiradi, agar qonuniy ish uch yil oxirida, lekin o’zi istagan kompaniya, mehnat ruxsat berish muddati «uch yil» maksimal uzaytirilishi mumkin.

    Agar chet el fuqarosi bilan birga bir vaqtning o’zida Turkiyaga kelgan yoki keyinchalik, qonuniy va doimiy ravishda chet el fuqarosi bilan birga besh yil yashagan xotini/eri va bolalar nazorati ostida bo’lsa, qonunlar va qoidalarga muvofiq, ular muayyan muddatga mehnat ruxsat berilishi mumkin. 2. Chet el fuqarosi qonuniy va doimiy «sakkiz yil» yoki umumiy miqdorda turli davrlarda davomida Turkiyada yashagan bo’lsa, Turkiya Respublikasi a’zosi bo’lgan ikki tomonlama yoki ko’p tomonlama shartnomalar nazarda tutilgan zid bo’lmagan hollarda doimiy ish ruxsat (Süresiz ish Izni) «olti yil» ishlagan, keyin u hisobga mehnat bozori va ish hayotida o’zgarishlar vaziyatni olib holda doimiy ish ruxsat olish mumkin, ish jarayoni, kasb-hunar, fuqarolik va milliy hududlar.

    Xorijiy fuqaroning kamida sakkiz yil davomida doimiy va qonuniy ravishda yashaganligi to’g’risidagi hujjat xavfsizlik organlari tomonidan berilishi va tasdiqlanishi kerak. Ushbu hujjat mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligiga doimiy mehnat ruxsatnomasiga ariza berish uchun barcha boshqa hujjatlar bilan taqdim etilishi kerak.

    Chet el fuqarosi kamida sakkiz yil davomida qonuniy va doimiy ravishda yashaganligi, o’qish muddati hisobga olinmasligi sharti bajarilganmi yoki yo’qligini baholashda. Shu bilan birga, chet el fuqarosi bilan birga Turkiyaga kelgan va bir vaqtning o’zida chet el fuqarosi bilan birga yashagan va ta’lim olgan chet el fuqarosi va bolalarni o’qitish davri yashash muddatini hisoblashda hisobga olinadi. Chet el fuqarosi olti yildan ortiq ish bilan shug’ullanganligi to’g’risidagi hujjat tegishli organlar tomonidan berilishi va tasdiqlanishi kerak.

    Ushbu hujjat mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligiga doimiy mehnat ruxsatnomasiga ariza berish uchun barcha boshqa hujjatlar bilan taqdim etilishi kerak. Mehnat faoliyati uchun doimiy ruxsat olgan chet el fuqarolari uchun yashash uchun ruxsatnoma muddati ichki ishlar vazirligi tomonidan Turkiya Respublikasida xorijiy fuqarolarning yashash va harakat qilish to’g’risidagi qonunlarga muvofiq belgilanadi.

    Hech qanday o’zgarishsiz doimiy mehnat ruxsatnomasi yashash uchun ruxsatnoma muddatiga qarab ishlatilishi kerak. Agar xavfsizlik organlari doimiy mehnat ruxsatnomasi asosida berilgan yashash uchun ruxsatnomani yangilamasa, vazirlikka xabar berilishi kerak. / 3. Mustaqil mehnat faoliyati uchun ruxsatnoma (Bağımsız ish Izni) mustaqil mehnat ruxsat ular kamida besh yil davomida qonuniy va doimiy Turkiyada yashagan sharti, mustaqil ishlashni istagan chet el fuqarolari uchun vazirligi tomonidan berilishi mumkin va ularning ish faoliyati bandlik va iqtisodiy rivojlanish darajasiga ijobiy ta’sir ko’rsatadi. Bandlik ta’sirini baholashda tegishli organlarning qarorlari ham hisobga olinadi.

    2.  Kamida besh yil davomida doimiy va qonuniy yashash haqiqati xavfsizlik organi tomonidan berilgan sertifikat bilan tasdiqlanishi kerak. Ushbu sertifikat Vazirlikka murojaat qilganda barcha boshqa hujjatlar bilan birga taqdim etilishi kerak. Chet el fuqarosi kamida besh yil davomida qonuniy va doimiy ravishda yashaganligi, o’qish muddati hisobga olinmasligi sharti bajarilganmi yoki yo’qligini baholashda. Shu bilan birga, chet el fuqarosi bilan birga Turkiyaga kelgan va chet el fuqarosi bilan birga yashagan va shu bilan birga o’qitilgan chet el fuqarosi va bolalarini o’qitish davri yashash muddatini hisoblashda hisobga olinadi.

    Mustaqil mehnat faoliyati uchun ruxsatnoma olgan chet el fuqarolari uchun yashash huquqi muddati ichki ishlar vazirligi tomonidan Turkiya Respublikasida xorijiy fuqarolarning yashash va harakat qilish to’g’risidagi qonunlarga muvofiq belgilanadi. Hech qanday o’zgarishsiz mustaqil mehnat faoliyati uchun ruxsatnoma yashash uchun ruxsatnoma muddatiga qarab ishlatilishi kerak. Agar xavfsizlik organlari doimiy mehnat ruxsatnomasi asosida berilgan yashash uchun ruxsatnomani yangilamasa, vazirlikka xabar berilishi kerak.

    3.  Mustaqil mehnat ruxsatnomasini olish uchun munosib deb topilgan har qanday chet el fuqarosi keyingi ruxsatnoma bilan bog’liq «mustaqil mehnat ruxsatnomasiga ariza berish uchun sertifikat» olishi kerak. Mustaqil mehnat faoliyati uchun ruxsatnoma olish uchun berilgan sertifikat berilgan vaqtdan boshlab uch oy davomida amal qiladi.

    Chet el fuqarosiga mustaqil mehnat faoliyati uchun ruxsat berilishi mumkin, agar u o’z ish joyini tashkil etgan bo’lsa va agar u o’zining savdo reestrini mehnat va ijtimoiy muhofaza qilish vazirligiga topshirsa.

    4.  Istisnolardan (Istisnai Haller) qat’i nazar, qonunda nazarda tutilgan shart-sharoitlar, Turkiya Respublikasi bo’lgan ikki tomonlama yoki ko’p tomonlama bitimlar partiya tomonidan nazarda tutilgan zid bo’lmagan hollarda, mehnat ruxsat kimning holati tegishli organlari izoh hisobga olgan holda, quyidagi maqolalarda belgilangan xorijiy fuqarolarga beriladi, va chet el fuqarosi milliy qoidalarga zid harakat qilmaydi va professional xizmatlar qoidalariga rioya qiladi sharti.

    Istisnolar:

    1.  Turk fuqarosi bilan turmush qurgan xorijiy fuqaro. Turk fuqarosi bilan turmush qurgan va nikoh Ittifoqida turmush o’rtog’i bilan Turkiyada qonuniy ravishda yashaydigan chet el fuqarosi, yashash davrining har qanday shartlariga bo’ysunmasdan, mehnat va ijtimoiy muhofaza qilish vazirligiga «maxsus mehnat ruxsatnomasi» uchun to’g’ridan-to’g’ri murojaat qilish huquqiga ega. / Nikoh muddati uch yildan kam davom etgan yoki nikoh oilani (soxta nikoh) yaratish uchun amalga oshirilmaganligi aniqlangan taqdirda, mehnat ruxsatnomasi bekor bo’ladi.

    2. Doimiy yashash huquqi bilan xorijiy fuqaro. Agar nikoh muddati uch yildan ortiq davom etsa va ular Turkiyada qonuniy ravishda yashashi sharti bilan doimiy yashash huquqiga ega bo’lgan chet el fuqarolariga maxsus mehnat ruxsatnomasi beriladi. «Doimiy yashash huquqiga ega bo’lgan chet el fuqarosi» tushunchasi ichki ishlar vazirligi tomonidan yashash uchun ruxsatnoma asosida belgilanadi.

    3. Doimiy yashash huquqi bilan xorijiy fuqaroning farzandlari. Agar nikoh muddati uch yildan ortiq davom etsa va ular Turkiyada qonuniy ravishda yashashi sharti bilan chet el fuqarosi va turk turmush o’rtog’ining umumiy farzandlariga doimiy yashash huquqiga ega bo’lgan maxsus mehnat ruxsatnomasi beriladi.

    4.Turk fuqaroligini yo’qotgan shaxslar. ; «Turk fuqaroligi to’g’risida» gi qonunning 19, 27 va 28-moddalarida ko’rsatilgan xorijiy fuqarolar mehnat ruxsatnomasiga murojaat qilishlari mumkin. Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligiga berilgan arizada uning maqomi isbotlangan taqdirda maxsus mehnat ruxsatnomasi beriladi.

    5.Ko’pchilik yoshga qadar Turkiyaga kelgan va ta’lim muassasasini tugatgan chet el fuqarolari. Agar chet el fuqarosi Turkiyada tug’ilgan bo’lsa yoki o’z milliy qonuniga muvofiq (agar fuqaroligi bo’lmasa, turk qonunlariga muvofiq) ko’pchilik yoshga to’lgunga qadar Turkiyaga kelgan bo’lsa va Turkiyada texnik kollej, oliy maktab(universitetda ikki yillik o’qish) yoki universitetni bitirgan bo’lsa, u mehnat va ijtimoiy muhofaza qilish vazirligiga mehnat ruxsat olish uchun ariza berish huquqiga ega. Agar arizada status ko’rsatilgan bo’lsa, maxsus mehnat ruxsatnomasi beriladi.

    6.»Doimiy yashash huquqi to’g’risida» 2510-sonli qonun doirasida chet el fuqarolari chet el fuqarosi, bir muhojir yoki qochqin bo’lgan, yoki ko’chmanchi turmush tarzini olib, qonun №2510 muvofiq «doimiy yashash huquqi to’g’risida» mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi mehnat ruxsat berish uchun murojaat qilish huquqiga ega. Agar arizada status ko’rsatilgan bo’lsa, maxsus mehnat ruxsatnomasi beriladi.

    7. Yevropa Ittifoqi mamlakatlari fuqarolari, shuningdek, ularning turmush o’rtoqlar va bolalar. Yevropa Ittifoqi mamlakatlari fuqarolari, shuningdek, Yevropa Ittifoqi fuqarolari bo’lishi mumkin emas, kim, ularning turmush o’rtog’i va bolalari, alohida ish ruxsat olish mumkin.

    8. Elchixonalar, konsulliklar, xalqaro institutlarda, shuningdek, ularning turmush o’rtog’i va farzandlarida ishlashga qaratilgan xorijiy fuqarolar. Chet el fuqarolari, shuningdek, ularning turmush o’rtog’i va farzandlari, diplomatik, ma’muriy yoki texnik xodimlar bo’lgan, Turkiyada elchixonalar, konsulliklar, o’z mamlakatlarining xalqaro tashkilotlarida ishtirok etgan, o’zaro kelishuv asosida va shartnoma muddati cheklangan holda mehnat va ijtimoiy muhofaza qilish vazirligining qaroriga binoan mehnat faoliyati uchun alohida ruxsat olishlari mumkin.

    9. Qisqa muddatda ilmiy, madaniy va sport maqsadlariga kelayotgan chet el fuqarolari. Ilmiy yoki madaniy maqsadlar uchun bir oydan ortiq muddatga yoki sport maqsadlari uchun to’rt oydan ortiq muddatga Turkiyaga kelgan chet el fuqarolari mehnat ruxsatnomasiga murojaat qilishlari kerak.

    Turkiyada qolish muddati uchun maxsus mehnat ruxsatnomasi berilishi mumkin.

    10. Chet el fuqarolari tovarlar va xizmatlarni sotib olish, vazifalarni bajarish yoki ishlab chiqarish faoliyatini amalga oshirish, shuningdek, shartnomalar tuzgan yoki vazirliklar, shuningdek, davlat muassasalari va muassasalari tomonidan vakolatli tenderlar asosida barcha turdagi qurilish ishlarini bajarish uchun jalb qilinishi kerak bo’lgan asosiy xodimlar maqomida mehnat faoliyati uchun ruxsatnoma olish uchun ariza topshirishlari kerak. Mehnat faoliyati uchun alohida ruxsatnoma shartnomada ko’rsatilgan yoki tender bo’yicha belgilangan muddatga berilishi mumkin.

    11. Turkiyadagi elchixonalar yoki konsulliklarda ochilgan maktablarda xorijiy o’qituvchilar, madaniyat muassasalari tomonidan yuborilgan xorijiy fuqarolar, shuningdek, diniy tashkilotlar tomonidan jalb qilingan chet el fuqarolari.

    Turkiyadagi elchixonalar yoki konsulliklarda ochilgan maktablarda xorijiy o’qituvchilar, xorijiy fuqarolar, Turkiyadagi xorijiy madaniyat muassasalari vakillari, shuningdek, diniy tashkilotlar tomonidan ish bilan ta’minlash uchun jalb qilingan xorijiy diniy vakillar ichki ishlar vazirligiga murojaat qilishadi. Ushbu sohalarda mehnat faoliyati uchun ruxsatnoma tashqi ishlar vazirligi ko’magida beriladi. Manba mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi.

    Anqara sizni rasmiy ravishda ishga olishni istagan ish beruvchini topdingiz. Bunday holda, ish beruvchi vazirlik tomonidan belgilangan ish ruxsatnomasini berish mezonlariga javob berishi kerak.

    Ishga ruxsat berish mezonlari:

    1. Ruxsat so’ragan kompaniya davlatda kamida besh nafar xodimni — Turkiya Respublikasi fuqarolarini o’z ichiga olishi kerak. Agar ish ruxsatini talab qiladigan xorijiy fuqaro kompaniya muassislaridan biri bo’lsa, Turkiya Respublikasi fuqarolarining 5-ti ish o’rinlari mavjudligi to’g’risidagi holat vazirlik tomonidan taqdim etilgan yillik ish ruxsatnomasining oxirgi 6 oyiga to’g’ri keladi.

    Bir chet el fuqarosi uchun bir kompaniyada Turkiya Respublikasi fuqarolari uchun 5 ish o’rni bo’lishi kerak

    2. Kompaniyaning ustav kapitali kamida 100 000 turk lirasi bo’lishi kerak, yoki kompaniyaning yalpi aylanmasining minimal ko’rsatkichi 800 000 turk lirasi bo’lishi kerak yoki o’tgan yili kompaniyaning eksport hajmi kamida 250 000 AQSh dollari bo’lishi kerak.

    3. Xorijiy fuqarolar, assotsiatsiyalar va jamg’armalar tomonidan yollangan ish uchun ruxsat olish uchun 2 qoidalari qo’llanilmaydi. Turkiyada xorijiy aviakompaniyalar vakolatxonalari tomonidan yollangan chet el fuqarolari, shuningdek, ta’lim va kommunal xizmat ko’rsatish sohasida faoliyat yuritayotgan fuqarolar uchun ish ruxsatnomalari uchun 1 va 2 qoidalari qo’llanilmaydi.

    4. Kompaniyaning asoschilaridan biri bo’lgan ish ruxsatini so’ragan chet el fuqarosi kompaniya aktsiyalarining kamida 20% egasi bo’lishi kerak, bu pul ekvivalentida kamida 40 000 turk lirasi bo’lishi kerak.

    5. Ish beruvchining chet el fuqarosi uchun bergan ish haqi miqdori yollangan chet el fuqarosining lavozimi va malakasiga mos kelishi kerak. Shunga muvofiq, so’rov taqdim etilgan kunga eng kam ish haqi miqdorini hisobga olgan holda, chet el fuqarosining ish haqi kamida quyidagi shartlarni qondirishi kerak: •eng kam ish haqining 6,5 barobarida – oliy bo’g’in rahbarlari va uchuvchilar uchun, shuningdek, ishga dastlabki ruxsatnomani talab qiluvchi muhandislar va me’morlar uchun •bo’lim va filiallar rahbarlari, shuningdek muhandislar va me’morlar uchun – eng kam ish haqining – ishga yollanadigan, kasbiy tayyorgarlik va malaka talab qiladigan, shuningdek o’qituvchilar uchun •kommunal xizmatlar va boshqa faoliyat sohalaridagi tashkilotlarda ishga yollanadigan shaxslar uchun eng kam ish haqi miqdoridan 1,5 barobar ko’p.

    6. Massaj terapevtlari, massaj terapevtlari va kasbiy tayyorgarlik va malakani talab qiluvchi boshqa lavozimlarga, madaniyat va turizm vazirligidan kamida «4 yulduz» litsenziyasiga ega bo’lgan sayyohlik tashkilotlari tomonidan ushbu tashkilotlarda litsenziyalangan massaj xonasi, shuningdek, litsenziyalangan dam olish maskanlari mavjud bo’lganda, ko’rib chiqish uchun qabul qilinadi; ushbu talablarga javob bermaydigan tashkilotlar va kompaniyalarning so’rovlari ko’rib chiqilmaydi.

    7. Dam olish sohasida ishlaydigan firmalar, shuningdek, sayyohlik va animatsiya tashkilotlari tomonidan ishga yollangan chet el fuqarolariga kasbiy tayyorgarlik va malakani talab qiladigan pozitsiyalar uchun maxsus kvotalar qo’llanilmaydi, agar ushbu tashkilotlar kamida 10 Turk Respublikasi fuqarolari uchun ish bilan ta’minlansa. Manba

    8. Davlat tomonidan yollangan chet el fuqarolariga. shartnoma yoki tovar va xizmatlarni sotib olish bo’yicha tender ishi bo’yicha tashkilotlar, agar bu ikki tomonlama bitimlarga zid bo’lmasa, 1 va 2-bandlarni qamrab olmaydi.

    9. Ilg’or texnologiyalar bilim qo’llanilishi kerak bo’lgan ishlar uchun yollangan chet el fuqarolari uchun, turk mutaxassisi yo’qligida va Vazirlikning roziligi mavjud bo’lganda, 1 va 2 bandlari qo’llanilmaydi. 

    10. To’g’ridan-to’g’ri xorijiy investitsiyalar bilan kompaniyalarda ishlashni istagan chet el fuqarolari uchun, asosiy shaxslardan tashqari, 1-bandda ko’rsatilgan mezonlar qo’llaniladi. Bunday kompaniyalar uchun Turkiya bo’ylab barcha ish joylarida ishlaydigan turk fuqarolarining soni asos bo’lib xizmat qiladi. Manba ishchi ruxsat berish mezonlari. Sizning ish beruvchingiz barcha mezonlarga javob berishiga ishonamiz. Bu ish ruxsatini olish vaqti keldi.

    Ish ruxsatnomasiga ariza berish uchun 2 variant mavjud.

    1. To’g’ridan-to’g’ri Turkiya hududida. Chet elliklar vaqtincha kamida 6 oy muddatga yashash ruxsatisiz huzurida Turkiyada yashayotgan. (talabadan tashqari) ish beruvchi bilan bevosita mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligiga (Anqara) murojaat qilishlari mumkin. Ariza onlayn tizimda topshirilishi kerak.

    Onlayn topshirilgandan so’ng, siz ushbu bayonotni chop etishingiz va topshirish vaqtida siz ko’rib turgan hujjatlarni qo’shishingiz kerak. Kerakli Dock-siz pochta orqali yoki shaxsan imzolanishi va minga jo’natilishi kerak.

    Onlayn topshirish: ish beruvchi vazirlik tizimiga kirishi va barcha kerakli ma’lumotlarni to’ldirib, ish ruxsatini olish uchun ariza berishi kerak.

    Ariza tayyor bo’lgach, uni chop etish va har ikki tomonga imzolash kerak. Agar xodim biron sababga ko’ra ariza imzolamasa, ish beruvchi o’z imzosi mavjud bo’lgan mehnat shartnomasining asl nusxasini ham taqdim etishi mumkin.

    Barcha talab qilingan hujjatlar skaner qilinib, tizimga yuklangandan so’ng va ariza onlayn tarzda yuborilgandan so’ng, ushbu hujjatlarni 6 ish kuni ichida pochta orqali qog’ozga yuborishingiz kerak.

    Bu muddat oshib taqdirda, ariza bekor hisoblanadi va siz birinchi butun tartibini takrorlash kerak bo’ladi. Agar ishlash uchun ruxsat bor bo’lsa, keyin ish ruxsatisiz olish uchun ruxsat berilgan kundan boshlab 30 kun ichida kerak.

    2. O’z mamlakatidagi Turkiya konsulligida. Agar chet ellik xodim o’z mamlakatida bo’lsa, u Turkiya elchixonasi/ konsulligiga ishchi ruxsat olish uchun murojaat qilishi mumkin. O’zi bilan u mehnat shartnomasining asl nusxasini, shartnomani imzolagan firma vakilining imzo doirasiga ega bo’lishi kerak.

    Imzo doirasi vakolatli shaxsning imzosini tasdiqlovchi notarius tomonidan tayyorlangan notarial tasdiqlangan hujjatdir.

    Agar konsullik arizani qabul qilsa, sizga ish beruvchingizga (ixtiyoriy, lekin kerakli) xabar berishingiz kerak bo’lgan murojaat raqami beriladi.

    Konsullikka topshirilgan sanadan boshlab ish beruvchi 10 ish kuni ichida onlayn ariza topshirishi va kerakli hujjatlarni qog’oz shaklida minga jo’natishi kerak. Bu muddat oshib taqdirda, ariza bekor hisoblanadi va siz birinchi butun tartibini takrorlash kerak bo’ladi.

    Agar ish ruxsat bor bo’lsa, keyin siz birinchi konsulligi ish vizasini joylashtirish kerak (ish ruxsat uchun haq to’lash), va keyin ish ruxsat olish uchun ruxsat berilgan kundan boshlab 30 kun davomida ish ruxsatisiz asosida Turkiya xavfsizlik organlari.

    Turkiya konsulligiga murojaat qilish. Birinchi topshirishda vazirlik talab qiladigan hujjatlar onlayn to’ldirishda hujjatlar ro’yxatini ko’rish mumkin, chunki ish beruvchi talab qilingan hujjatlarni skanerlashtirilgan shaklda yuklab olishlari va shu hujjatlarni Vazirlikka qog’oz shaklida yuborishlari kerak:

    * Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi nomidan ishlash uchun ruxsatnoma olish uchun ariza shakli (onlayn tarzda ushbu ariza to’ldirilib, onlayn ariza topshirilgandan so’ng uni har ikki tomonga ham chop etish va imzolash kerak);

    •O’tgan yil davomida kompaniyaning daromadlari va xarajatlari bo’yicha soliq idoralarida tasdiqlangan balans hisoboti va hisobot;

    * Joriy kapital holati va tashkilot aksiyadorlarining tarkibi haqida ma’lumotlar bilan Turkiya savdo reestri byulleteni;

    * Chet el fuqarosi pasportining turk tiliga notarial tasdiqlangan tarjimasi;

    * Turkiya diplom notarial tasdiqlangan tarjima (hech diplom bo’lsa, keyin sertifikat) xorijiy fuqaroning;

    Xo’sh, bu ruxsatnoma chiqish kundan boshlab 30 kun ichida ishlash uchun ruxsat olgandan so’ng, siz chet elliklar bilan ishlash bo’limi (Emniyet Müdürlüğü, Yabancılar Şubesi) bir ish yashash huquqi (yashash huquqi) berish kerak. Agar bu vaqt ichida yashash ruxsatisiz masala uchun vaqt yo’q bo’lsa, ish ruxsat haqiqiy emas, deb hisoblanadi.

    Ish ruxsatisiz olish uchun zarur bo’lgan hujjatlar (ish lekin ikamet tezkeresi)

    A. Xususiy sektorda ishlash

    — Yashash ruxsatisiz uchun ariza

    — 4 rasmlar

    — Pasport asl nusxasi

    — Pasportning fotokopisi (fotosurat va amal qilish muddati, oxirgi kirish haqida chop etilgan sahifa, shu jumladan)

    — Vazirlikdan ishchi ruxsatnomaning asl nusxasi va fotokopisi.

    B. Uyda ishlash

    — Yashash ruxsatisiz uchun ariza

    — 4 rasmlar

    — Pasport asl nusxasi

    — Pasportning fotokopisi (fotosurat va amal qilish muddati, oxirgi kirish haqida chop etilgan sahifa, shu jumladan)

    — Vazirlikdan ish ruxsatnomasining asl nusxasi va fotokopisi ish beruvchining guvohnomasi/pasportining Fotokopisi /

    C. O’qituvchi

    — Yashash ruxsatisiz uchun ariza

    — 4 rasmlar

    — Pasport asl nusxasi

    — Pasportning fotokopisi (fotosurat va amal qilish muddati, oxirgi kirish haqida chop etilgan sahifa, shu jumladan)

    — Vazirlikning ishchi ruxsatnomasining asl nusxasi va fotokopisi

    — Xodim va ish beruvchi o’rtasidagi mehnat shartnomasining fotokopisi.

     

    Muddati o’tgan vizaga ega bo’lgan shaxslardan arizalar qabul qilinmaydi.

    Yashash ruxsatisiz qiymati uchun bir plastinka men tarjima. Bu erda ko’rishingiz mumkin. Bundan tashqari, birinchi yashash ruxsatisiz olish, 2013 198 lire hisoblanadi yashash joyi ruxsatisiz kitob narxi to’lash kerak.

    Ish ruxsatini kengaytirish yangi mahsulotni olishdan ko’ra ancha oson. Ish ruxsatini uzaytirganda, vazirlik ish beruvchining soliq va SSK(ijtimoiy sug’urta) qarzlari yo’qligiga e’tibor beradi.

     

    Agar Sizning ish beruvchingiz o’z vaqtida hamma narsani to’layotgan bo’lsa, unda uzaytirish bilan bog’liq muammolar bo’lmaydi. Ish ruxsatini uzaytirishda vazirlik tomonidan talab qilinadigan hujjatlar

    * Ish ruxsatining asl nusxasi;

    * Notarial tasdiqlangan yashash ruxsat berish;

    * Turkiya diplom notarial tasdiqlangan tarjima (hech diplom bo’lsa, keyin sertifikat) xorijiy fuqaroning;

    * Chet el fuqarosi pasportining turk tiliga notarial tasdiqlangan tarjimasi;

    * Chet ellik xodimning ish ruxsatnomasi berilgan davr uchun SSK (ijtimoiy sug’urta) to’langanligini tasdiqlovchi hujjatlar.

     

    Bilanoq ish ruxsatisiz kengaytmasi sifatida, va yashash ruxsatisiz yangilash mumkin. Ish ruxsatini uzaytirganda, kengaytmaning o’zi uchun to’lovni to’lash kerak.

    Belgilangan muddat bilan ishlash uchun ruxsatnoma (Süreli ish joyi Izin Belgesi) (muddatning uzaytirilishi bir xil to’lov bilan to’lanadi)

    1 yilgacha (1 yil, shu jumladan)-158,25 T/L.;

    3 yilgacha (3 yil, shu jumladan)-476,30 T/L.; 

    Belgilangan muddatsiz ishlash uchun ruxsatnoma süresiz ish Izin Belgesi — 794,50 T/L.;

    Mustaqil ish ruxsatnomasi Bağımsız ish Izin Belgesi-1.590, 15 T/L.